Showing posts with label 2 Kings. Show all posts
Showing posts with label 2 Kings. Show all posts

Sunday, August 11, 2019

Ang Ikaduha nga Libro sang MGA HARI

Panguna
   Ang Ikaduha nga Hari nagapadayon sang maragtas sang duha ka ginharian sang Israel halin sa gin-untatan sang Nahauna nga Hari. Ang libro sarang mahimo sa duha ka bahin: 1) Ang maragtas sang duha ka ginharian halin sa tuig 850 B.C. tubtob sa pagkapukan sang Samaria kag sang katapusan kag sang naaminhan nga ginharian sang tuig 721 B.C. 2) Ang maragtas sang ginharian sang Juda halin sa pagkapukan sang ginharian sang Israel tubtob sa pag-aagaw kag pagguba sang Jerusalem ni Haring Nabucodonosor sang Babilonia sang tuig 586 B.C. Ang katapusan nga bahin sang libro nagasugid sang paggobernador ni Gedalias sa Juda sa idalom sang Babilonia kag ginsambit diri ang paghilway kay Haring Joaquin sang Juda gikan sa prisuhan sang Babilonia.
   Sa ginpakita sa Nahauna nga Hari, ini nga mga kalalat-an nag-abot kay nagdimatutom ang mga hari kag mga tawo sang Israel kag Juda. Ang paglaglag sang Jerusalem kag ang pagbihag sang madamo nga pumoluyo sang Juda amo ang isa ka daku nga hitabo sa maragtas sang Israel.
   Ang propeta nga nagalabaw sa pagkilala sa lkaduha nga Hari amo si Eliseo nga nagtal-os kay Elias. 

Balayan sang Kaundan
   Ang napihak nga ginharian 1:1—17:41
     a. Ang propeta nga si Eliseo 1:1—8:15
     b. Ang mga hari sang Juda kag Israel 8:16—17:4
     c. Ang pagkapukan sang Samaria 17:5-41
   Ang ginharian sang Juda 18:1—25:30
     a. Halin kay Ezequias pakadto kay Josias 18:1—21:26
     b. Ang paghari ni Josias 22:1-30
     c. Ang katapusan nga mga hari sang Juda 23:31—24:20
     d. Ang pagkapukan sang Jerusalem 25:1-30

Saturday, November 3, 2018

2 MGA HARI - Kapitulo 25

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

Ang Pagkapukan sang Jerusalem 
(2 Cron. 36:13-21; Jer. 52:3b-11) 
1 Nagribuk si Sedequias kay Haring Nabucodonosor sang Babilonia. Gani si Nabucodonosor nag-abot upod sang iya tanan nga mga hangaway kag ginsalakay ang Jerusalem sa ikanapulo ka adlaw sang ika-10 ka bulan sang ikasiyam ka tuig sang paggahom ni Sedequias. Nagpatindog sila sing kampamento sa gwa sang siyudad, naghimo sang trinsera sa palibot sini,
2 kag nagpadayon sa pagkibon sini tubtob sa ika-11 nga tuig sang paggahom ni Sedequias.
3 Sa ikasiyam nga adlaw sang ikaapat ka bulan sa amo nga tuig, sang tama gid ang tiggulotom kag ang mga tawo wala na sing kalan-on,
4 ang pader sang siyudad ginguhaban, kag bisan ang mga taga-Babilonia nagalibot sang siyudad, ang tanan nga mga soldado nakapalagyo sang gab-i. Nagpalagyo sila paagi sa hardin sang hari, nag-agi sa puwertahan nga nagaangot sang duha ka pader, kag nakapalagyo pakadto sa Kapatagan sang Jordan.
5 Pero ang hangaway sang BabiIonia naglagas kay Haring Sedequias kag nadakpan sia sa kapatagan malapit sa Jerico; ang tanan niya nga mga hangaway nagbiya sa iya.
6 Gindala si Sedequias kay Haring Nabucodonosor, nga didto sa siyudad sang Ribla, kag didto ginhukman sia ni Nabucodonosor.
7 Sa atubangan ni Sedequias ginapamatay ang iya mga anak nga lalaki, dayon ginpalukat ni Nabucodonosor ang iya mga mata, ginkadenahan kag gindala sia sa Babilonia. 
Ang Pagguba sang Templo 
(Jer. 52:12-33) 
8 Sa ikapito nga adlaw sang ikalima nga bulan sang ika-19 nga tuig sang paggahom ni Haring Nabucodonosor sang Babilonia, si Nabuzaradan, ang palamangkutan sang hari kag pangulo sang iya hangaway, nagsulod sa Jerusalem. 
9 Ginsunog niya ang Templo, ang palasyo, kag ang mga balay sang tanan nga gamhanan nga mga tawo sang Jerusalem, 
10 kag ang iya mga hangaway nagguba sang mga pader sang siyudad. 
11 Dayon gindala ni Nabuzaradan sa Babilonia ang mga tawo nga nabilin sa siyudad, ang nabilin nga sampaton nga mga manug-obrae kag yadtong mga nagtipyuk sa mga taga-Babilonia.
12 Pero ginbilin niya sa Juda ang iban sang imol nga mga 
tawo, nga wala sing mga pagkabutang, kag ginpaobra sila sa mga talamnan sang ubas kag mga uma. 
13 Ang mga taga-Babilonia nagdugmok sang mga haligi nga saway kag sang mga tulongtungan nga didto sa Templo, lakip ang daku nga tangke nga saway kag gindala ang tanan nga saway sa BabiIonia.
14 Gindala man nila ang mga pala kag mga bulotangan sing abo nga ginagamit sa pagtinlo sang altar, ang mga gamit sa pagtinlo sang mga suga, ang mga yahong nga ginasalod sa dugo sang mga halad, ang mga yahong nga ginagamit sa pagsunog sing insyenso, kag ang tanan nga galamiton nga saway nga ginagamit sa pag-alagad sa Templo.
15 Gindala nila ang tanan nga nahimo sa bulawan ukon pilak, lakip ang magamay nga mga yahong kag ang mga balagahan nga ginagamit sa pagdala sang baga.
16 Ang mga gamit nga saway nga ginpahimo ni Haring Salomon para sa Templo—ang duha ka haligi, ang mga tulongtongan, kag ang daku nga tangke—tama ka bug-at kag indi mapisar.
17 Ang duha ka haligi pareho: ang kadaisa may 27 ka tapak ka taas, nga may uloulo nga saway sa ibabaw, 4 ½ ka tapak ang kataason. Sa bug-os nga palibot sang uloulo may saway nga pinuna nga napunihan sang mga granada nga nahimo sa saway. 
Ang mga Tawo sang Juda Gindala sa Babilonia 
(Jer. 52:24-27) 
18 Wala labot sini, si Nebuzaradan, nga pangulo sang hangaway, nagdala subong bihag kay Seraya nga Pinakamataas nga Pari, kay Sofonias nga dason sa iya, kag ang tatlo pa gid ka kinilala nga opisyales sang Templo.
19 Gikan sa siyudad, gindala niya ang tawo nga pangulo anay sang mga hangaway, ang lima ka manuglaygay sang hari nga yara pa sa siyudad, kag ang kabulig nga pangulo, ang amo ang gintugyanan sang lista sang mga hangaway, kag ang 60 pa gid ka gamhanan nga mga tawo.
20 Gindala sila ni Nebuzaradan sa hari sang Babilonia, nga yadto sa siyudad sang Ribla
21 sa kadutaan sang Hamat. Didto ginpaantos kag ginpapatay sila sang hari. Gani, ang mga tawo sang Juda gindala halin sa ila duta pakadto sa kabihagan.
Si Gedalias ang Gobernador sang Juda
(Jer. 40:7-9; 41:1-3)
22 Si Haring Nabukodonosor sang Babilonia naghimo kay Gedalias, nga anak ni Ahicam kag apo ni Safan, nga gobernador sang duta sang Juda, kag gintugyanan sia sang tanan nga wala madala sa Babilonia.
23 Sang pagkabati sini sang mga opisyales kag mga hangaway nga taga-Juda nga wala mag-ampo, nagbuylog sila kay Gedalias sa Mispa. Ini nga mga opisyales amo si Ismael nga anak ni Netanias, si Johanan nga anak ni Carea, si Seraya nga anak ni Tanhumet, gikan sa banwa sang Netofa, kag si Jozanias nga Maacatnon.
24 Si Gedalias nagsiling sa ila, “Ginasingganan ko kamo nga indi kamo magkahadlok sa mga opisyales nga taga-Babilonia. Magpuyo kamo sa sini nga duta, alagara ninyo ang hari sang Babilonia, kag ang tanan manginmaayo para sa inyo.”
25 Pero sang ikapito ka bulan sadto nga tuig, si Ismaael, ang anak ni Netanias kag apo ni Elisama, isa ka katapo sang panimalay sang hari, nagkadto sa Mispa upod ang 10 ka mga lalaki, nagsalakay kay Gedalias kag ginpatay sia. Ginpamatay man niya ang mga Israelinhon kag ang mga taga-Babilonia nga upod sa iya didto.
Ang mga tawo sang Juda gindala . . . sa kabihagan. (25:21)
26 Dayon ang tanan nga mga Israelinhon, manggaranon kag imol, upod sa opisyales sang hangaway naglakat pakadto sa Egipto tungod kay nahadlok sila sa mga taga-Babilonia. 
Si Joaquin Ginbuy-an gikan sa Bilangguan 
(Jer. 52:31-34) 
27 Sang tuig nga si Evilmerodac nanginhari sang Babilonia, nagkaluoy sia kay Haring Joaquin sang Juda kag ginpagwa sia sa bilangguan. Natabo ini sang ika-27 nga adlaw sang ika-12 nga bulan sang ika-37 nga tuig sa tapos nga si Joaquin gindala subong bihag.
28 Gintatap sia sing maayo ni Evilmerodac, kag ginhatagan sing palangakuan nga may daku nga kadungganan sang sa iban nga mga hari nga gindala upod sa iya sa Babilonia.
29 Gani si Joaquin gintugotan sa pag-ilis sang iya bayu sa pagkabinilanggo kag nagkaon sia upod sa hari sa bug-os niya nga kabuhi.
30 Kada adlaw, tubtob nga sia buhi, ginhatagan sia sing galastuhon para sa iya kinahanglanon.


esampaton nga manug-obra (tan-awa ang Her. 52:15); sa Hebreo madamo nga mga tawo.


2 MGA HARI - Kapitulo 24

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

1 Samtang si Joaquim amo ang hari, si Haring Nabucodonosor sang Babilonia naggubat sang Juda, kag sa sulod sang tatlo ka tuig si Joaquim napilitan sa pagpaidalom sa iya gahom; kag sang ulihi nagbato sia.
2 Ang Ginoo nagpadala sang mga hangaway sang Babilonia, Siria, Moab, kag Amon batok kay Joaquim sa paglaglag sa Juda, suno sa ginsiling sang Ginoo paagi sa iya mga alagad nga mga propeta nga iya pagahimuon.
3 Natabo ini suno sa ginsugo sang Ginoo, agod nga matabog niya ang mga tawo sang Juda palayo sa iya atubangan, tungod sang tanan nga mga sala nga ginhimo ni Haring Manases,
4 kag ilabi na gid sang iya pagpamatay sang mga tawo nga wala sing sala. Tungod sini, ang Ginoo indi makapatawad kay Manases.
5 Ang tanan nga mga ginhimo ni Joaquim nasulat sa Maragtas sang mga Hari sang Juda.
6 Si Joaquim napatay kag ang iya anak nga si Joaquin nagbulos sa iya subong hari. 
7 Ang hari sang Egipto kag ang iya hangaway wala na gid maggwa liwat sa Egipto kay ang hari sang Babilonia karon naggahom sang tanan nga mga sakop nga iya sang Egipto, halin sa suba sang Eufrates tubtob sa naaminhan nga dulonan sang Egipto. 
Si Haring Joaquin sang Juda
(2 Cron. 36:9-10)
8 Si Joaquin nanginghari sang Juda sang nagaedad sia sing 18 ka tuig, kag naggahom sia sa Jerusalem sing tatlo ka bulan. Ang iya iloy amo si Nehusta, nga anak ni Elnatan, nga nagikan sa Jerusalem.
9 Si Joaquin nagpakasala batok sa Ginoo, nga nagasunod sang ginhimo sang iya amay.
10 Sa panahon sang iya paggahom ang mga hangaway sang Babilonia, nga ginapangulohan sang mga opisyales ni Haring Nabucodonosor nagsalakay kag nagkibon sang Jerusalem.
11 Sa panahon sang pagkibon, si Nabucodonosor gid nagkadto sa Jerusalem,
12 kag si Haring Joaquin, upod sang iya iloy, sang iya mga anak nga lalaki, sang iya mga opisyales, kag sang mga opisyales sa palasyo, nag-ampo sa mga taga-Babilonia. Si Nabucodonosor, sa iya ika-8 ka tuig nga paggahom nagdala kay Joaquin subong bihag.
13 Kag gindala niya sa Babilonia ang tanan nga malahalon nga mga pagkabutang sa Templo kag sa palasyo. Suno sa ginsiling sang Ginoo, si Nabucodonosor nagpamuka sang tanan nga mga galamiton nga bulawan nga ginhimo ni Haring Salomon agod gamiton sa Templo.
14 Si Nabucodonosor nagdala sang mga pumoluyo sang Jerusalem subong bihag, ang tanan nga mga prinsipe, kag sang tanan nga kinilala nga mga tawo, 10,000 sila tanan. Iya man gindala ang tanan nga sampaton nga mga manug-obra, lakip ang mga panday sa salsalon, kag ginbilin niya sa Juda ang imol lamang nga mga pumoluyo.
15 Gindala ni Nabucodonosor si Joaquin sa Babilonia subong bihag, upod sa iya iloy, sa iya mga asawa, sa iya mga opisyales, kag sa kinilala nga mga pumoluyo sang Juda.
16 Gindala ni Nabucodonosor sa Babilonia ang tanan nga mapuslanon nga mga tawo, 7,000 sila tanan, kag 1,000 ka sampaton nga mga manug-obra, lakip ang mga panday sa salsalon, tanan sila maayo sing lawas nga sarang makaentra sa pagkasoldado.
17 Si Matanias nga tiyo ni Joaquin ginhimo ni Nabucodonosor nga manginhari sang Juda kag ginbaylohan ang iya ngalan kay Sedequias.
Si Haring Sedequias sang Juda 
(2 Cron. 36:11-12; Jer. 52:1-3a) 
18 Si Sedequias nagaedad sing 21 ka tuig sang iya paghari sa Juda, kag naggahom sia sa Jerusalem sing 11 ka tuig. Ang iya iloy amo si Hamutal, nga anak ni Jeremias nga nagikan sa siyudad sang Libna.
19 Si Haring Sedequias nagpakasala batok sa Ginoo, subong sang ginhimo ni Haring Joaquim.
20 Ang Ginoo naakig gid sa mga pumoluyo sang Jerusalem kag Juda kag gintabog niya sila palayo sa iya atubangan.


2 MGA HARI - Kapitulo 23

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

Gindula ni Josias ang Pagsimba sa mga Diosdios
(2 Cron. 34:3-7; 29-33)
1 Ginpatawag ni Iosias ang tanan nga mga pangulo sang Juda kag Jerusalem,
2 kag nagsulod sila sa Templo sing tingob, upod ang mga pari kag mga propeta kag ang tanan nga nabilin nga mga pumoluyo sang Jerusalem, manggaranon kag imol. Sa atubangan nila tanan,  ginbasa sang hari sing mabaskog ang bug-os nga Libro sang Kasugtanan nga nasapwan sa Templo.
3 Nagtindog sia sa luyo sang haligi sang hari, kag naghimo sing kasugtanan sa Ginoo sa pagtuman sa iya, kag sa pagbantay sang iya mga kasugoan kag mga sugo sa bug-os niya nga tagipusoon kag kalag, kag himuon niya ang ginasiling sang kasugtanan, suno sa nasulat sa libro. Ang tanan nga mga tawo nagsaad sa pagtuman sang kasugtanan.
4 Dayon si Josias nagmando kay Helcias nga Pinakamataas nga Pari, sa iya kabulig nga mga pari, kag sa mga gwardya nga nagabantay sa puwerta sang Templo sa pagpagwa sa Templo sang tanan nga mga butang nga ginagamit sa pagsimba kay Baal, sa diosa nga si Ashera, kag sa mga bituon. Ang hari nagsunog sini tanan nga mga butang sa gwa sang siyudad malapit sa Kapatagan sang Cedron, kag dayon gindala ang mga abo ni Betel.
5 Ginpahalin niya sa palangakuan ang mga pari nga gintugyanan sang mga hari sang Juda sa pagdulot sang mga halada sa altar sang mga diosdios sa mga siyudad sang Juda kag sa mga duog malapit sa Jerusalem—ang tanan nga mga pari nga nagdulot sang mga halad kay Baal, sa adlaw, sa bulan, sa mga planeta, kag sa mga bituon.
6 Ginkuha niya gikan sa Templo ang balaan nga palo nga ginhalad kay Ashera, gindala niya pa gwa sa siyudad pakadto sa Kapatagan sang Cedron, ginsunog ini, gindugmok nga manginyab-ok, kag ginsabwag sa lulobngan.
7 Ginguba niya ang mga puloy-an sa Templo sang mga babayi kag mga lalaki nga nagabaligya sang ila, dungog.b (Didto ang mga babayi nagahabol sang mga bayu nga ginagamit sa pagsimba kay Ashera.)
8 Gindala nila sa Jerusalem ang mga pari halin sa mga siyudad sang Juda, kag sa bug-os nga pungsod gindagtaan niya ang mga altar sa diin ginadulot ang mga halad. Ginguba man niya ang mga altar nga ginhalad sa kanding nga demonyo malapit sa puwerta nga ginpatindog ni Josue, ang gobernador sa siyudad, nga yara sa wala sang mayor nga puwerta sa pagsulod sa siyudad.
9 Ini nga mga pari indi pagtugotan sa pag-alagad sa Templo, pero makakaon sila sang tinapay nga wala sing lebadora nga ginhatag sa ila kapareho nga mga pari.
10 Gindagtaan man ni Haring Josias ang Topet, ang duog sa diin ginasimba ang mga diosdios sa Kapatagan sang Hinom, agod nga wala sing isa nga makahalad sang iya anak nga lalaki ukon babayi subong nga sinunog sa dios nga si Moloc.
11 Ginpanguha man niya ang mga kabayo nga ginhalad sang mga hari sang Juda sa pagsimba sa adlaw, kag ginsunog ang mga karuwahi nga gingamit sa sini nga pagsimba. (Ini sila ginatago sa pasiyuhan sang templo, malapit sa puwerta kag indi malayo sa ginapuy-an ni Natan Melec nga isa ka mataas nga opisyal.)
12 Ginguba man ni Haring Josias ang mga altar nga ginpatindog sang mga hari sang Juda sa atop sang palasyo, sa ibabaw sang ginapuy-an ni Haring Acaz, lakip ang mga altar nga ginpatindog ni Haring Manases sa duha ka pasiyuhan sang Templo. Gindugmok niya ang mga altar kag ginsabwag ini sa Kapatagan sang Cedron.
13 Gindagtaan ni Josias ang mga altar nga ginpatindog ni Haring Salomon sa nasidlangan sang Jerusalem, sa nabagatnan sang Bukid sang Olivoc sa pagsimba sa makangilil-ad nga mga diosdios—si Astarot, ang diosa sang Sidon, si Cemos, ang dios sang Moab, kag si Moloc, ang dios sang Amon.
14 Ginpangguba ni Haring Josias ang mga haligi nga bato, ginpapulod niya ang balaan nga haligi nga ginhalad sa diosa nga si Ashera, kag ang duta sa diin nagatindog ini gintabunan niya sang mga tul-an sang tawo.
15 Ginguba man ni Josias ang duog nga ginasimbahan sa Betel, nga ginpatindog ni Haring Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nagdala sa Israel sa pagpakasala. Ginrumpag niya ang mga altar, ginpamuka ang mga bato,d kag gindugmok nga manginyab-ok. Ginsunog man niya ang balaan nga palo nga ginhalad sa pagsimba kay Ashera.
16 Dayon si Josias nagtulok palibot kag nakita niya ang iban nga mga lulobngan sa bakulod; ginpakalkal niya ang mga tul-an kag ginsunog ini sa altar. Sa sini nga paagi gindagtaan niya ang altar, suno sa gintagna sang propeta sang una sa panahon sang piesta samtang si Haring Jeroboam nagatindog sa luyo sang altar. Nagtulok si Haring Josias palibot kag nakita niya ang lulobngan sang propeta nga nagtagna sini.
17 Nagpamangkot sia, "Kay sin-o lulobngan ina?” Ang mga tawo sang Betel nagsabat, “Lulobngan ini sang propeta nga naghalin sa Juda kag nagtagna sining mga butang nga imo ginhimo sa altar diri."
18 Si Josias nagsugo, "Ibilin lang dira ang iya mga tul-an kag indi pagkuhaa." Gani ang iya mga tul-an wala pagkuhaa kag subong man ang mga tul-an sang propeta nga naghalin sa Samaria.
19 Sa tagsa ka siyudad sang Israel si Haring Josias nagguba sang tanan nga mga duog sa diin ginasimba ang mga diosdios nga ginpatindog sang mga hari sang Israel, nga tungod sini naakig gid ang Ginoo. Ginhimo niya sa sadto nga mga altar ang ginhimo niya sa Betel.
20 Ginpamatay niya ang mga pari sang mga diosdios sa mga altar nga ila ginaalagaran, kag ginsunog niya ang mga tul-an sang tawo sa tagsa ka altar. Dayon nagbalik sia sa Jerusalem.
Si Josias Nagsaulog sang Pascua
(2 Cron. 35:1-19)
21 Si Haring Josias nagsugo sa mga tawo sa pagsaulog sang Pascua sa kadungganan sang Ginoo nga ila Dios, suno sa nasulat sa Libro sang Kasugtanan.
22 Wala sing Pascua kaangay sini nga ginsaulog sang bisan sin-o nga hari sang Israel ukon sang Juda, halin pa sang tion nga ang mga hukom naggahom sa pungsod.
23 Sang ulihi, sa ika-18 nga tuig sang paggahom ni Josias, ginsaulog ang Pascua sa Jerusalem.
Ang Iban nga mga Pagbaylo nga Ginhimo ni Josias
24 Agod nga mapatuman ang mga kasugoan nga ginsulat sa libro nga nakita ni Helcias nga Pinakamataas nga Pari sa Templo, ginpakuha ni Haring Josias sa Jerusalem kag sa bug-os nga Juda ang mga espiritista kag mga manugpakot, kag ang tanan nga mga dios sa panimalay, mga diosdios, kag sang iban pa gid nga mga ginasimba.
25 Wala pa gid sang hari kaangay sa iya sang una, nga nag-alagad sa GINOO sa bug-os niya nga tagipusoon, panghunahona, kag kusog, nga nagatuman sang tanan nga kasugoan ni Moises kag wala sing hari kaangay sa iya halin sang una.
26 Pero ang Ginoo naakig gid sa Juda paagi sa ginhimo ni Haring Manases kag bisan pa tubtob karon wala ini mag-untat.
27 Ang Ginoo nagsiling, "Himuon ko sa Juda ang akon ginhimo sa Israel: Tabugon ko ang mga tawo sang Juda halin sa akon atubangan, kag sikwayon ko ang Jerusalem, ang siyudad nga akon ginpili, kag ang Templo, ang duog sa diin nagsiling ako nga didto ako pagasimbahon.”
Ang Katapusan sang Paghari ni Josias
(2 Cron. 35:20—36:1)
28 Ang tanan nga mga ginhimo ni Haring Josias nasulat sa Maragtas sang mga Hari sa Juda.
29 Sang si Josias ang hari, si Neco nga hari sang Egipto nagpangulo sang mga hangaway pakadto sa suba sang Eufrates sa pagbulig sa hari sang Asiria. Si Haring Josias nagtinguha sa pagsumpong sa Egiptohanon nga mga hangaway sa Megido, kag napatay sia sa inaway.
30 Ang iya mga opisyales nagkarga sang iya bangkay sa karuwahi kag gindala ini pabalik sa Jerusalem, sa diin ginlubong sia sa lulobngan sang mga hari. Ang mga tawo sang Juda nagpili kay Joacaz nga anak ni Josias kag ginhaplas sia nga manginhari.
Si Haring Joacaz sang Juda
(2 Cron 36:2-4)
31 Si Joacaz nagaedad sang 23 ka tuig sang paghari niya sa Juda, kag naggahom sia sa Jerusalem sing tatlo ka bulan. Ang iya iloy amo si Hamutal, nga anak ni Jeremias nga naggikan sa siyudad sang Libna.
32 Nagpakasala sia batok sa GINOO, nga nagasunod sang ginhimo sang iya mga katigulangan.
33 Natapos ang iya paggahom sang si Haring Neco sang Egipto nagbihag kag nagbilanggo sa iya sa Ribla, sa duta sang Hamat, kag ginpabayad ang Juda sing 7,500 ka libra nga pilak kag 75 ka libra nga bulawan subong buhis.
34 Si Haring Neco naghimo sa anak ni Josias nga si Eliaquim nga hari sang Juda sa pagbulos kay Josias, kag gin-ilisan ang iya ngalan kay Joaquim. Si Joacaz gindala sa Egipto ni Haring Neco, kag didto napatay sia.
35 Si Haring Joaquim nagsukot sang buhis sa mga tawo, suno sa ila manggad, agod makabayad sang buhis nga ginakinahanglan sang hari sa Egipto.
Si Haring Joaquim sang Juda
(2 Cron. 36:5-8)
36 Si Joaquim nagaedad sing 25 ka tuig sang paghari niya sa Juda, kag naggahom sia sa Jerusalem sing 11 ka tuig. Ang iya iloy amo si Zebida nga anak ni Pedaya nga nagikan sa banwa sang Ruma.
37 Si Joaquim nagpakasala batok sa Ginoo, nga nagasunod sang ginhimo sang iya mga katigulangan.


aAng iban nga dumaan nga pagbadbad sa pagdulot sang mga halad; sa Hebreo kag nagdulot sia sing mga halad.
bMGA BABAYI KAG MGA LALAKI NGA NAGABALIGYA SANG ILA DUNGOG: Ini nga mga lalaki kag mga babayi nagahimo sang pagbaligya sang ila dungog sa ila pagsimba sa dios nga nagapabugana.
cBUKID SANG OLIVO: Ang Hebreo diri nagapatungod sini sa "Bukid sang Kalaglagan" ukon “Bukid sang Sala."
dAng isa ka dumaan nga pagbadbad ginpamuka ang mga bato; sa Hebreo ginsunog ang altar.


2 MGA HARI - Kapitulo 22

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

Si Haring Josias sang Juda
(2 Cron. 34: 1-2)
1 Si Josias nagaedad sang walo ka tuig sang paghari niya sa Juda, kag naggahom sia sa Jerusalem sing 31 ka tuig. Ang iya iloy amo si Jedida, nga anak ni Adaya, gikan sa banwa sang Boscat.
2 Ginhimo ni Josias ang matarong sa atubangan sang GINOO. Ginsunod niya ang ginhimo sang iya amay nga si Haring David, kag nagtuman gid sang tanan nga mga kasugoan sang Dios.
Ang Libro sang Kasugoan Nasapwan
(2 Cron. 34:8-28)
3 Sa ika-18 nga tuig sang paggahom ni Haring Josias, ginpadala niya si Safan nga sekretaryo sang korte nga anak nga lalaki ni Azalia kag apo ni Mesulam sa Templo nga may sugo:
4 "Kadto ka sa Pinakamataas nga Pari nga si Helcias kag tan-awa kon pila ang kabilugan nga kuwarta nga gintipon sang mga pari nga nagaalagad sa puwerta sang Templo halin sa mga tawo.
5 Singgana sia nga ihatag ang kuwarta sa mga tawo nga gintugyanan sa pagkaayo sang Templo. Suholan nila
6 ang mga panday, mga manugpatindog kag ang mga kantero, kag magbakal sing mga tablon kag mga bato nga ginagamit sa pagkaayo.
7 Ang mga tawo nga gintugyanan sa pag-obra masaligan, gani wala na sing, kinahanglan nga isipon pa ang kuwarta.”
8 Gindala ni Safan ang sugo sang hari kay Helcias, kag si Helcias nagsiling sa iya nga nakita niya ang Libro sang Kasuguoan sa Templo. Ginhatag ni Helcias ang libro kay Safan kag ginbasa niya ini.
9 Dayon nagbalik si Safan sa hari kag nagsugid: “Ang imo mga alagad nagkuha sang kuwarta sa Templo kag ginhatag ini sa mga tawo nga gintugyanan sa pagpakaayo sang Templo.”
10 Kag dayon nagsiling pa gid sia, “Yari ang libro nga ginhatag sa akon ni Helcias.” Kag ginbasa niya ini sing mabaskog sa hari.
11 Sang pagkabati sang hari sang nasulat sa libro, gingisi niya ang iya bayu sa kasubo.
12 Ginpatawag niya si Helcias, si Safan, ang iya anak nga si Ahicam, si Acbor nga anak ni Mecaya, kag si Asaya nga nagaalagad sa hari, kag ginsugo sila:
13 “Lakat kamo kag magpamangkot sa Ginoo para sa akon kag para sa tanan nga mga tawo sang Juda nahanungod sa mga pagtudlo sini nga libro. Ang Ginoo naakig sa aton, kay ang aton mga katigulangan wala magtuman sang dapat nila buhaton suno sa ginsiling sini nga libro.”
14 Sanday Helcias, Safan, Ahicam, Acbor, kag Asaya naglakat sa pagpamangkot sa isa ka propeta nga babayi nga ginhingalanan kay Hulda nga nagapuyo sa bag-o nga bahin sang Jerusalem. (Ang iya bana nga si Sallum, anak ni Ticva kag apo ni Carcas, amo ang ginatugyanan sang mga bayu sa Templo.) Ginsaysay nila sa iya ang natabo,
15 kag ginsingganan niya sila nga magbalik sa hari kag ipahibalo sa iya
16 ini nga mga pulong halin sa Ginoo: "Silutan ko ang Jerusalem kag ang tanan niya nga pumoluyo suno sa nasulat sa libro nga ginbasa sang hari.
17 Ginsikway nila ako kag nagdulot sing mga halad sa iban nga mga dios, gani ang tanan nila nga mga ginhimo nagpaakig sa akon. Naakig gid ako sa Jerusalem, kag indi ini mag-untat.
18 Kag sa hari, ako ang Ginoo nga Dios sang Israel nagasiling: Nagpamati ikaw sa ginsulat sa libro,
19 kag naghinulsol ka kag nagpaubos sang imo kaugalingon sa atubangan ko, gingisi mo ang imo bayu kag naghibi, sang mabatian mo ang akon tuyo sa pagsilot sang Jerusalem kag sang iya mga pumoluyo. Himuon ko ini nga isa ka makakulogmat nga talan-awon, isa ka duog nga ang iya ngalan gamiton sang mga tawo sa pagpakamalaut. Pero ginpamatian ko ang imo pangamuyo,
20 kag magakabuhi ka nga indi makakita sang pagsilot nga akon pagadalhon sa Jerusalem. Mapatay ikaw nga may kalinong.” Ang mga tawo nagbalik kay Josias nga may dala sini nga mga pulong.


2 MGA HARI - Kapitulo 21

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

Si Haring Manases sang Juda
(2 Cron. 33:1-20)
1 Si Manases nagaedad sing 12 ka tuig sang paghari niya sa Juda, kag naggahom sia sa Jerusalem sa sulod sang 55 ka tuig. Ang iya iloy amo si Hefziba.
2 Nagpakasala sia batok sa GINOO, nga nagsunod sia sa mga makahuloya nga butang nga ginhimo sang mga pungsod sa diin gintabog sang Ginoo pa gwa sa duta samtang ang iya mga tawo nagapasulod sa duta.
3 Ginpatindog liwat ni Manases ang mga duog nga ginasimbahan sang mga diosdios nga ginguba sang iya amay nga si Ezequias. Nagpatindog sia sing mga altar nga ginasimbahan kay Baal, kag naghimo sang larawan sang diosa nga si Ashera, subong sang ginhimo ni Haring Acab sang Israel. Si Manases nagsimba man sa mga bituon.
4 Nagpatindog sia sang mga altar para sa mga diosdios sa Templo, ang duog sa diin ang Ginoo nagsiling nga sia pagasimbahon.
5 Sa duha ka pasiyuhan sa Templo nagpatindog sia sang mga altar sa pagsimba sing mga bituon.
6 Gindulot niya ang iya anak nga lalaki subong halad nga sinunog. Nagsalamangkero sia kag nagbabaylan, kag nagpamangkot sa manugpakot kag espiritista. Nagpakasala sia sing daku kag ginpaakig ang Ginoo.
7 Ginbutang niya sa Templo ang larawan sang diosa nga si Ashera sa duog diin ang Ginoo nagsiling kay David kag sa iya anak nga si Salomon: "Diri sa Jerusalem, sa sini nga Templo amo ang duog nga akon ginpili sa bug-os nga kadutaan sang 12 ka tribo sang Israel subong isa ka duog sa diin ako pagsimbahon.
8 Kag kon ang mga tawo sang Israel magtuman sang akon tanan nga mga sugo, kag magbantay sang bug-os nga kasugoan nga ginhatag sa ila ni Moises nga akon alagad, dayon indi ako magtugot nga tabugon sila pa gwa sa duta nga ginhatag ko sa ila mga katigulangan.”
9 Pero ang mga tawo sang Juda wala magtuman sa GINOO, kag si Manases nagpangulo sa ila sa paghimo sang dalagku pa nga mga sala sang sa ginhimo sang mga kapungsoran nga gintabog sang Ginoo pa gwa samtang ang iya mga tawo nagapasulod sa duta.
10 Paagi sa iya mga alagad kag mga propeta ang Ginoo nagsiling,
11 "Si Haring Manases naghimo sining makahuloya nga mga butang, nga malain pa sang sa ginhimo sang mga Canaanhon, kag paagi sa iya mga diosdios nagdala sia sang mga tawo sang Juda sa pagpakasala.
12 Gani ako, ang Dios sang Israel, magapadala sining kalalat-an sa Jerusalem kag sa Juda nga ang tagsatagsa nga makabati nahanungod sini maurongan.
13 Silutan ko ang Jerusalem subong sang akon ginhimo sa Samaria, kag subong sang akon ginhimo kay Haring Acab sang Israel kag sa iya mga kaliwat. Pagatinloan ko sing mga tawo ang Jerusalem, subong katinlo sang pinggan nga ginpahiran kag ginpakulob.
14 Patumbayaan ko ang mga tawo nga nagkalabilin nga buhi, kag itugyan ko sila sa ila mga kaaway, nga magadaog sa ila kag magaati sang ila duta.
15 Himuon ko ini sa akon mga tawo kay nagpakasala sila batok sa akon kag nagpaakig sa akon, halin sang tion nga ang ila mga katigulangan naggwa sa Egipto tubtob karon nga adlaw.”
16 Si Manases nagpamatay sang madamo nga mga tawo nga wala sing sala, kag ang mga dalan sa Jerusalem nagbaha sang dugo. Ginhimo niya ini wala labot sang pagdala niya sang mga tawo sang Juda sa pagsimba sa mga diosdios kag pagpakasala batok sa GINOO.
17 Ang tanan nga mga butang nga ginhimo ni Manases, lakip ang mga sala nga ginhimo niya nasulat sa Maragtas sang mga Hari sang Juda.
18 Si Manases napatay kag ginlubong sa hardin sang palasyo, ang hardin ni Uza, kag ang iya anak nga si Amon nagbulos sa iya subong hari.
Si Haring Amon sang Juda
(2 Cron. 33:21-25)
19 Si Amon nagaedad sang 22 ka tuig sang paghari niya sa Juda, kag naggahom sia sa Jerusalem sa sulod sang duha ka tuig. Ang iya iloy amo si Mesulemet, ang anak ni Haruz, gikan sa banwa sang Jotba.
20 Kaangay sang iya amay nga si Manases nagpakasala sia batok sa Ginoo
21 ginsunod niya ang ginhimo sang iya amay, kag nagsimba sa mga diosdios nga ginsimba sang iya amay.
22 Ginsikway niya ang Ginoo, ang Dios sang iya mga katigulangan kag wala magtuman sa mga sugo sang Ginoo.
23 Ang mga opisyales ni Amon naghimbon batok sa iya kag ginpatay sia sa iya palasyo.
24 Pero ang mga tawo sang Juda nagpatay man sang mga nagpatay sa iya, kag ginhimo ang iya anak nga si Josias subong hari.
25 Ang tanan nga mga ginhimo ni Amon nasulat sa Maragtas sang mga Hari sang Juda.
26 Si Amon ginlubong sa lulobngan sa hardin ni Uza, kag ang iya anak nga si Josias nagbulos sa iya subong hari.


2 MGA HARI - Kapitulo 20

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

Ang Balatian ni Haring Ezequias kag ang Iya Pag-ayo
(Isaias 38:1-8; 21-22)
1 Sa sadto man nga tion, si Haring Ezequias nagmasakit kag diutayan lang mapatay. Ang propeta nga si Isaias nga anak ni Amoz nagkadto sa pagpakigkita sa iya kag nagsiling sa iya, “Ang Ginoo nagasiling nga husayon mo ang imo pagkabutang, kay indi na ikaw mag-ayo. Maghanda ka nga mapatay."
2 Si Ezequias nag-atubang sa dingding kag nagpangamuyo:
3 "O Ginoo, dumdoma nga nag-alagad ako sa imo sing matutom kag mainunongon, kag gintinguhaan ko sa paghimo pirme sang luyag mo.” Kag naghilibion gid sia.
4 Naghalin si Isaias sa atubangan sang hari, pero sa wala pa sia makaagi sa tunga nga pasiyuhan sang palasyo, ang Ginoo nagsiling sa iya
5 sa pagbalik kay Ezequias, ang pangulo sang mga tawo sang GINOO, kag singganon sia, “Ako ang Ginoo, ang Dios sang imo amay nga si David, nakabati sang imo pangamuyo kag nakakita sang imo mga luha. Ayuhon ko ikaw, kag sa sulod sang tatlo ka adlaw magakadto ikaw sa Templo.
6 Palawigon ko ang imo kabuhi sing 15 pa ka tuig. Luwason ko ikaw kag ining siyudad sang Jerusalem gikan sa emperador sang Asiria. Apinan ko ining siyudad, para sa akon kadungganan kag tungod sang ginsaad ko sa akon alagad nga si David.”
7 Dayon si Isaias nagsiling sa hari nga hampulan niya sing higos ang iya hubag, kag sia magaayo.z
8 Nagpamangkot si Haring Ezequias, "Ano ang tanda sa pagpamatuod nga ang Ginoo magaayo sa akon kag sa sulod sang tatlo ka adlaw makakadto ako sa Templo?"
9 Nagsabat si Isaias, "Ang Ginoo magahatag sa imo sang tanda sa pagpamatuod nga sia nagatuman sang iya saad. Karon, luyag mo bala nga ang landong magaabanse sing napulo ka gutlo sa taknaan ukon magaisol sing napulo ka gutlo?"
10 Si Ezequias nagsabat, “Mahapos nga mag-abanse ang landong sing napulo ka gutlo! Pero paisula ini sing napulo ka gutlo.”
11 Nagpangamuyo si Isaias sa Ginoo, kag ginbalik niya ang landong sing napulo ka gutlo sa taknaan nga ginpatindog ni Haring Acaz.
Mga Embahador halin sa Babilonia
(Isaias 39:1-8)
12 Sa sadto man nga tion ang hari sang Babilonia nga si Berodac Baladan nga anak ni Baladan, nakabati nga si Haring Ezequias nagmasakit, gani nagpadala sia sing sulat kag regalo.
13 Gin-abiabi ni Ezequias ang mga mensahero kag ginpakita sa ila ang iya manggad—ang iya pilak kag bulawan, ang iya mga agwa kag mga pahamot, kag ang tanan niya nga mga gamit sa inaway. Wala sing pagkabutang nga yara sa iya talaguan ukon bisan diin nga bahin sang iya ginharian nga wala niya pagpakita sa ila.
14 Dayon si Isaias nga propeta nagkadto kay Haring Ezequias kag nagpamangkot, "Diin maghalin ini nga mga tawo, kag ano ang ila ginsiling sa imo?” Si Ezequias nagsabat, "Naghalin sila sa malayo nga pungsod, sa Babilonia.”
15 "Ano ang ila nakita sa palasyo?" "Nakita nila ang tanan. Wala sing pagkabutang nga yara sa talaguan nga wala ko pag-ipakita sa ila."
16 Dayon si Isaias nagsiling sa hari, “Ang Ginoo nga Makagagahom nagasiling nga
17 ang tion magaabot nga ang tanan nga mga butang sa imo palasyo, ang tanan nga mga butang nga gintago sang imo mga ginikanan tubtob karon nga adlaw, pagadalhon sa Babilonia. Wala sing mabilin.
18 Ang iban sang imo mga kaliwat pagabihagon kag pagakapunon sa pag-alagad sa palasyo sang hari sa Babilonia.
19 Si Haring Ezequias naghangop sini nga may kalinong kag paghidait sa iya panahon, gani nagsiling sia, "Ang mga pulong nga imo ginhatag sa akon nga gikan sa Ginoo maayo."
Ang Katapusan sang Paggahom ni Ezequias
20 Ang tanan nga mga ginhimo ni Haring Ezequias, ang iya bantog nga mga binuhatan, kag ang iya paghimo sing pulondohan sang tubig kag pagkutkot sang kanal sa pagdala sang tubig sa siyudad, nasulat ini tanan sa Maragtas sang mga Hari sang Juda.
21 Si Ezequias napatay, kag ang iya anak nga si Manases nagbulos sa iya subong hari.


zAng isa ka dumaan nga pagbadbad (kag tan-awa ang Isa. 38:21) hampulan . . . kag sia magaayo; sa Hebreo hampulan niya sing higos ang iya hubag. Ginhimo nila ini kag nag-ayo sia.


2 MGA HARI - Kapitulo 19

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

Ang Hari Nagpangayo sang Laygay ni Isaias
(Isaias 37:1-7)
1 Sang pagkabati ni Haring Ezequias sang ila ginsugid, gingisi niya ang iya bayu sa kasubo, nagsuksok sang bayu nga sako, kag nagkadto sa Templo sang Ginoo.
2 Ginpadala niya si Eliaquim, ang opisyal nga gintugyanan sang palasyo, si Sebna, ang sekretaryo sa korte, kag ang tigulang nga mga pari kay Isaias nga propeta nga anak ni Amoz. Sila man nagabayu sang sako.
3 Nagsiling sia nga amo ini ang ila ihambal kay Isaias: "Karon nga adlaw amo ang adlaw sang pag-antos. Ginasilutan kita kag yara sa kahuloy-an. Kaangay kita sang isa ka babayi nga manugbata, pero tama kaluya sa pagbun-ag.
4 Ang emperador sang Asiria nagpadala sang iya pinakamataas nga opisyal sa pagpakahuya sa buhi nga Dios. Kabay ang Ginoo nga imo Dios makabati sining pagpakahuya kag magsilot sadtong naghambal sini. Gani pangamuyo sa Dios para sadtong aton mga tawo nga nagkalabilin nga buhi."
5 Sang pagkabaton ni Isaias sang mga pulong ni Haring Ezequias,
6 amo ini ang iya sabat: "Ang Ginoo nagasiling sa imo nga indi ka magkahadlok sa mga taga-Asiria nga nagasiling nga indi sia makaluwas sa imo.
7 Ang Ginoo magatuga sing sugidsogid nga magapabalik sa emperador sa iya kaugalingon nga pungsod, kag ang Ginoo magapapatay sa iya didto.”
Ang mga Asirianhon Nagpamahog Liwat
(Isaias 37:8-20)
8 Ang opisyal nga Asirianhon nakahibalo nga ang emperador naghalin sa Laquis kag nagapakig-away sa malapit nga siyudad sang Libnah, gani nagkadto sia didto sa pagpakighinun-anon sa iya.
9 Nakabati ang mga taga-Asiria nga ang mga hangaway nga Egiptohanon nga ginapangulohan ni Haring Terhaka sang Etiopia, nagapakari sa pagsalakay sa ila. Sang mabatian ini sang emperador, nagpadala sia sang sulat kag Haring Ezequias
10 sang Juda sa pagsiling sa iya, “Ang Dios nga imo ginasaligan nagsiling sa imo nga indi ikaw mahulog sa akon mga kamot, pero indi ina magpatalang sa imo.
11 Nahibal-an mo kon ano ang ginahimo sang emperador sang Asiria sa pungsod nga iya luyag laglagon. Nagahunahona ka bala nga makapalagyo ikaw?
12 Ang akon mga katigulangannagpangguba sang mga siyudad sang Gozan, Haran, kag Resef, kag ginpamatay ang mga tawo sang Beteden nga nagapuyo sa Telassar, kag wala sing isa sang ila mga dios ang nakaluwas sa ila.
13 Diin bala ang mga hari sang mga siyudad sang Hamat, Arpad, Sefarvaim, Hena, kag Iva?" 
14 Ginkuha ni Haring Ezequias ang sulat gikan sa mga nagdala kag ginbasa ini. Dayon nagkadto sia sa Templo, ginbutang niya ang sulat didto sa atubangan sang Ginoo,
15 kag nagpangamuyo, “O Ginoo, ang Dios sang Israel, nga nagalingkod sa imo harianon nga trono, ikaw lamang amo ang Dios, nagagahom sa tanan nga mga ginharian sang kalibutan. Gintuga mo ang langit kag ang duta.
16 Karon, O Ginoo, tan-awa ang nagakatabo sa amon. Pamatii ang tanan nga ginsiling ni Senaquerib sa pagpakahuya sa imo, ang buhi nga Dios.
17 O Ginoo, nahibal-an namon tanan nga ang mga emperador sang Asiria naglaglag sang madamo nga mga pungsod, ginhimo ang ila mga duta nga mamingaw,
18 kag ginsunog ang ila mga dios—nga indi matuod nga dios, mga larawan lamang nga kahoy kag bato nga ginhimo sang mga kamot sang tawo.
19 Karon, O Ginoo nga amon Dios, luwasa kami gikan sa mga Asirianhon, agod nga ang tanan nga mga kapungsoran sang kalibutan makakilala nga ikaw lamang, O Ginoo, amo ang Dios.”
Ang Ginsiling ni Isaias sa Hari
(Isaias 37:21-38)
20 Dayon si Isaias nagpahibalo kay Haring Ezequias nga nagasiling nga ang Ginoo nakabati sang pangamuyo sang hari, kag nagsabat sini.
21 Ang Ginoo nagsiling, “Ang siyudad sang Jerusalem nagakadlaw sa imo, Senaquerib, kag nagayaguta sa imo.
22 Sin-o bala ang ginahunahona mo nga imo ginapakahuy-an kag ginayaguta? Wala ikaw nagatahod sa akon, ang balaan nga Dios sang Israel.
23 Ginpadala mo ang imo mga opisyales sa pagpabugal sa akon nga upod sa imo tanan nga mga karuwahi, gindaog mo ang pinakamataas nga bukid, bisan pa  ang putokputokan sang bukid sang Libano. Nagpabugal ka nga ginpulod mo didto ang pinakamataas nga cedro, ang labing maayo nga kahoy nga sipre, kag nalambot mo ang pinakamalayo nga bahin sang mga kagulangan.
24 Nagpabugal ka nga nagkutkot ka sang mga bubon kag nag-inom sang tubig sa iban nga duta, kag ang Suba sang Nilo nagmala sa agi sang imo mga hangaway.
25 "Wala bala nimo mabatii nga ginplano ko ini sang una? Kag karon akon ini ginhimo. Ginhatagan ko ikaw sing gahom sa paglaglag sang mga napamakuran nga mga siyudad.
26 Ang mga tawo nga nagpuyo didto wala sing gahom. Hinadlukan sila kag naurongan. Kaangay sila sang hilamon sa latagon ukon hilamon nga nagatubo sa atop, nga ginhuyop sang mainit nga salatan.
27 "Pero nahibal-an ko ang tanan nahanungod sa imo, ang imo ginahimo kag kon diin ikaw nagakadto. Nahibal-an ko ang imo kaakig batok sa akon.
28 Nakabati ako sang sugid nahanungod sang imo kaakig kag sang imo bugal, kag karon butangan ko sing tungatonga ang imo ilong kag busal ang imo baba, kag pabalikon ko ikaw sa dalan nga imo gin-agyan sang imo pagkari.”
29 Dayon si Isaias nagsiling kay Haring Ezequias, "Yari ang tanda sang matabo. Karon nga tuig kag sa madason magakaon ka lang sang trigo nga wala masab-og, pero sa masunod nga tuig sarang na ikaw makasab-og sang trigo kag makaani sini, kag makatanom sing ubas kag makakaon sang iya bunga.
30 Ang tanan nga mabilin nga buhi sa Juda magauswag kaangay sang mga tanom nga makapanggamot sing madalom kag magapamunga.
31 May mga tawo sa Jerusalem kag sa Bukid sang Sion nga mabilin nga buhi, kay ang Ginoo nagpat-od sini nga matabo.”
32 Amo ini ang ginsiling sang Ginoo nahanungod sa emperador sang Asiria: “Indi sia makasulod sa sini nga siyudad ukon makapana sing bisan isa ka baslay batok sini. Wala sing mga soldado nga may mga taming nga makapalapit sa siyudad, kag wala sing mga trinsera nga mapatindog sa palibot sini.
33 Magabalik sia sa amo man nga dalan nga iya gin-agyan sang iya pagkari, kag indi sia makasulod sa sini nga siyudad. Ako, ang Ginoo, naghambal sini.
34 Apinan ko kag bantayan ini nga siyudad, tungod sa akon kadungganan kag tungod sang ginsaad ko kay David nga akon alagad.”
35 Sadto nga gab-i ang anghel sang Ginoo nagsulod sa kampamento sang mga Asirianhon kag nagpatay sang 185,000 ka mga soldado. Sang kaagahon sa madason nga adlaw, didto nagahamyang sila tanan nga patay! 
36 Dayon si Senaquerib nga emperador sang Asiria nalagyo kag nagbalik sa Nineve.
37 Isa ka adlaw, sang nagasimba sia sa templo sang iya dios nga si Nisroc, ang duha sang iya mga anak nga lalaki nga si Adramelec kag si Sarezer, nagpatay sa iya sa ila espada, kag dayon nagpalagyo sila sa duta sang Ararat. Ang isa sang iya mga anak nga si Esarhadon nagbulos sa iya subong emperador.


2 MGA HARI - Kapitulo 18

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

Si Haring Ezequias sang Juda
(2 Cron. 29:1-2; 31-1)
1 Sa ika tatlo nga tuig sang paggahom ni Oseas nga anak nga lalaki ni Ela subong hari sang Israel, si Ezequias nga anak nga lalaki ni Acaz nanginhari sang Juda.
2 Nagaedad sia sing 25 ka tuig kag naggahom sia sa Jerusalem sa sulod sang 29 ka tuig. Ang iya iloy amo si Abia nga anak ni Zacarias.
3 Naghimo sia sing matarong sa atubangan sang Ginoo, nga nagsunod sang ginhimo sang iya amay nga si Haring David.
4 Ginguba niya ang duog sa diin ginasimba ang mga diosdios, gintumba niya ang mga haligi nga bato, ginpulod ang balaan nga mga palo nga ginhalad kay Ashera nga diosa. Gindugmok man niya ang saway nga man-og nga ginhimo ni Moises, nga ginatawag Nehustan. Tubtob sa sadto nga tion ang mga tawo sang Israel nagsunog sing insyenso sa pagpadungog sini.
5 Si Ezequias nagsalig sa Ginoo, ang Dios  sang Israel. Ang Juda wala gid sang hari kaangay niya, halin sang una tubtob sang ulihi.
6 Nagmatutom sia sa Ginoo, kag wala gid magbiya sa iya, gintuman niya ang tanan nga mga sugo nga ginhatag sang GINOO kay Moises.
7 Gani ang GINOO nag-upod sa iya, kag nagmainuswagon sia sa tanan nga iya ginhimo. Nagribok sia batok sa emperador sang Asiria, kag wala magpasakop sa iya.
8 Ginlutos niya ang mga Filistinhon, kag ginsalakay ang ila mga ginapuy-an, halin sa pinakadiutay nga baryo tubtob sa pinakadaku nga siyudad, lakip ang Gaza kag ang iya kadutaan sa palibot.
9 Sa ikap-at nga tuig sang paggahom ni Ezequias—nga amo ang ika-7 nga tuig sang paggahom ni Haring Oseas sa Israel—si Emperador Salmanasar sang Asiria nagsalakay sa Israel kag ginkibon ang Samaria.
10 Sa ikatlo nga tuig sang pagkibon ang Samaria napukan. Ini amo ang ikan-om nga tuig sang paggahom ni Ezequias, kag ikasiyam nga tuig sang paggahom ni Oseas.
11 Ang emperador sang Asiriay nagdala sang mga Israelinhon subong bihag kag ginpapuyo ang iban sa ila sa siyudad sang Hala, ang iban malapit sa suba sang Habor sa sakop sang Gozan kag ang iban sa mga siyudad sang Media.
12 Ang Samaria napukan tungod kay ang mga Israelinhon wala magtuman sa Ginoo nga ila Dios, sa baylo ginlapas nila ang kasugtanan nga ginhimo sa ila kag wala magtuman sang tanan nga mga sugo nga ginhatag kay Moises, nga alagad sang Ginoo. Indi sila magpamati, kag indi sila magtuman.
Ang mga Taga-Asiria Nagpahog sa Jerusalem
(2 Cron. 32:1-19; Isaias 36:1-22)
13 Sa ika-14 nga tuig sang paggahom ni Haring Ezequias, si Senaquerib, nga emperador sang Asiria, nagsalakay kag nag-agaw sang napamakuran nga mga siyudad sang Juda.
Si Senaquerib . . . nagsalakay kag nag-agaw sang napamakuran nga mga siyudad sang Juda. (18:13) 
14 Si Ezequias nagpadala sing mensahi kay Senaquerib, nga didto sa Laquis, nga nagasiling, “Nakahimo ako sing sayop; kon mahimo untata ang imo pagsalakay, kag magabayad ako sang imo ginapangayo." Ang emperador nagsling nga si Ezequias magpadala sing 10 ka tonelada nga pilak kag isa ka tonelada nga bulawan.
15 Si Ezequias nagpadala sa iya sang tanan nga mga pilak sa Templo kag sa talaguan sang manggad sa palasyo.
16 Ginkakas man niya ang mga bulawan nga nagatapik sa mga puwertahan sang templo, kag ang mga bulawan nga iya ginhaklap sa mga haligi, kag ginpadala ini kay Senaquerib.
17 Ang emperador sang Asiria nagpadala sing madamo nga mga hangaway halin sa Laquis sa pagsalakay kay Ezequias sa Jerusalem. Ginpangulohan ini sang iya tatlo ka matag-as nga mga opisyales. Sang pag-abot nila sa Jerusalem, nagdulog sila sa dalan sa diin nagaobra ang mga manughabol sang bayu, sa may kalog nga ginailigan sang tubig halin sa naibabaw nga ponong.
18 Dayon ginpatawag nila si Haring Ezequias, kag ang tatlo sang iya opisyales nagsugata sa ila: si Eliaquim nga anak nga lalaki ni Helcias, nga amo ang gintugyanan sang palasyo; si Sebna, ang sekretaryo sa korte, kag si Joa nga anak nga lalaki ni Asaf, nga amo ang gintugyanan sang mga papeles.
19 Ang isa sang mga opisyales sang taga-Asiria nagsiling sa ila nga ang emperador luyag makahibalo kon ngaa si Haring Ezequias nagasalig gid sa iya kaugalingon.
20 Nagsiling sia, “Nagahunahona ka bala nga ang mga pulong makatal-os sang abilidad kag gahom sang mga hangaway? Sin-o gid bala ang imo ginasaligan sa pagbulig sa imo sa pagsumpong sa Asiria?
21 Nagapaabot ka nga ang Egipto magabulig sa imo. Pero kaangay lang ini sang nagagamit ka sang baston nga tabun-ak—mabaak ini kag mapilas sang imo kamot. Pareho ina sang hari sa Egipto kon magsalig sa iya ang bisan sin-o."
22 Nagpadayon sia, "Ukon nagasiling ka bala sa akon nga nagasalig ikaw sa Ginoo nga imo Dios? Ginpangguba ni Ezequias ang mga ginasimbahan kag mga altar sa mataas nga duog, kag dayon nagsiling sia sa mga tawo sang Juda kag Jerusalem nga magsimba lamang sila sa altar sa Jerusalem.
23 Magahimo kita sing kasugtanan sa ngalan sang emperador. Hatagan ko ikaw sing 2,000 nga mga kabayo, kon makakita ka sang amo man kadamo nga mga tawo nga magasakay sini!
24 Indi gani ikaw makatupong sa labing kubos nga opisyal sang Asiria, kag nagapaabot pa ikaw nga ang Egipto magapadala sa imo sing mga karuwahi kag mga manugkabayo!
25 Nagahunahona ka bala nga ginsalakay ko ang imo pungsod kag ginlaglag nga wala sing bulig ang Ginoo? Ang Ginoo gid ang nagsiling sa akon sa pagsalakay sang imo pungsod kag laglagon ini."
26 Dayon si Eliaquim, si Sebna, kag si Joa nagsiling sa opisyal, "Sir, hambal ka sa amon sa Aramico. Mahangpan namon ina. Indi ka maghambal sing Hebreo. Ang tanan nga mga tawo sa ibabaw sang pader nagapamati.”
27 Nagsabat sia, "Nagahunahona bala kamo nga ginpadala ako sang emperador nga kamo lang kag ang hari ang akon pagahambalan sini nga mga butang? Indi, nagahambal man ako sa mga tawo nga nagalingkod sa pader, nga magakaon sang ila kaugalingon nga tai kag magainom sang ila kaugalingon nga ihi, subong sang inyo pagahimuon.”
28 Dayon nagtindog sia kag nagsinggit sa Hebreo, “Pamati kamo sa ginasiling sang emperador sang Asiria!
29 Nagapaandam sia sa inyo nga indi kamo magpalimbong kay Ezequias. Indi sia makalubwas sa inyo!
30 Kag indi ninyo sia pagpabay-i nga piliton niya kamo sa pagsalig sa Ginoo. Indi kamo maghunahona nga ang Ginoo magaluwas sa inyo kag indi magtugot nga ang amon hangaway nga Asirianhon mag-agaw sang inyo siyudad.
31 Indi kamo magpamati sa kay Ezequias. Ang emperador sang Asiria nagamando nga maggwa kamo sa siyudad kag mag-ampo. Tugotan kamo tanan sa pagkaon sang bunga sang inyo kaugalingon nga mga talamnan sang ubas, kag mga higos gikan sa inyo mga kakahuyan, kag sa pag-inom sang tubig gikan sa inyo kaugalingon nga bubon—
32 tubtob nga ang emperador magpapuyo sa inyo sa pungsod nga kaangay sang inyo kaugalingon nga pungsod, sa diin may mga talamnan sang ubas nga magahatag sang bino, kag may trigo nga kuhaan sang tinapay. Duta ini sang mga olivo, lana sang olivo, kag dugos. Kon tumanon ninyo ang iya ginasugo, indi kamo mapatay kundi magakabuhi kamo. Indi kamo magpalimbong kay Ezequias sa paghunahona nga ang Ginoo magaluwas sa inyo.
33 Nakaluwas bala ang mga dios sang iban nga mga pungsod sang ila kaugalingon nga pungsod sa emperador sang Asiria?
34 Diin na bala karon ang mga dios sang Hamat kag Arpad? Diin bala ang mga dios sang Sefarvaim, Hena kag Iva? Wala sing isa nga nagluwas sang Samaria.
35 San-o bala naluwas sang mga dios sining mga pungsod ang ila pungsod sa amon emperador? Karon ngaa nga nagahunahona kamo nga ang GINOO makaluwas sang Jerusalem?"
36 Naghipos ang mga tawo, suno sa ginsiling ni Haring Ezequias sa ila, kag wala gid sila magsabat.
37 Dayon gingisi ni Eliaquim, ni Sebna, kag ni Joa ang ila mga bayu sa kasubo, kag naglakat kag nagsugid sa hari sang ginsiling sang opisyal sang Asiria.


yEMPERADOR SANG ASIRIA: Tan-awa ang 17:6.